Dẫn dắt câu chuyện điện ảnh bằng cảnh quay A-roll

Dẫn dắt câu chuyện điện ảnh bằng cảnh quay A-roll

A-roll là phần cốt lõi của mọi bộ phim. Dù bạn muốn củng cố mạch truyện hay tạo kịch tính cao trào, việc hiểu và làm chủ kỹ thuật quay A-roll sẽ giúp bạn nâng tầm kỹ năng làm phim của mình.

A-roll là gì?

A-roll bao gồm tất cả những cảnh quay chính yếu của phim — nơi diễn ra hành động cốt truyện, lời thoại nhân vật, hoặc các phân cảnh phỏng vấn. Trong giới làm phim, A-roll còn được gọi là main footage (cảnh chính), primary footage (phần chủ đạo), hero footage, hay principal shots (cảnh chủ thể).

Ngược lại, B-roll là phần phụ trợ — những cảnh quay bổ sung, cảnh tư liệu hoặc footage minh họa thêm. “Trong phim có kịch bản, A-roll chính là phần cốt lỗi của bộ phim — nơi câu chuyện sống động nhờ diễn viên chính, lời thoại và cốt truyện được thể hiện trọn vẹn” – đạo diễn Jay Holben chia sẻ. “Còn B-roll là phần gia vị, giúp làm tròn câu chuyện ấy.”

A-roll là gì? (Ảnh minh họa)

Cách dễ nhất để nhận biết A-roll là: Nếu cắt bỏ cảnh đó, câu chuyện sẽ bị ảnh hưởng hoặc mất ý nghĩa, thì đó chính là A-roll.

Các loại cảnh quay A-roll

Trong quá trình sản xuất phim, có rất nhiều loại góc máy và bố cục được sử dụng cho A-roll, mỗi loại đều mang một ngôn ngữ hình ảnh riêng để kể chuyện. “Một góc máy thật rộng có thể khiến nhân vật trông cô đơn hoặc bị tách biệt khỏi thế giới xung quanh. Ngược lại, một góc máy thật gần lại mang đến cảm giác thân mật, cho khán giả bước vào thế giới nội tâm của họ.” – Jay Holben

Dưới đây là những kiểu cảnh quay A-roll phổ biến trong điện ảnh:

Extreme Wide Shot (EWS)

Góc máy siêu rộng, làm chủ thể trở nên nhỏ bé, xa cách hoặc lạc lõng giữa không gian. Thường dùng để nhấn mạnh địa điểm hoặc cảm giác cô lập.

Long Shot (LS) / Wide Shot (WS)

Giữ chủ thể trong khung hình rộng, giúp phóng đại quy mô cảnh quay và tăng tính điện ảnh cho những khoảnh khắc lớn.

Full Shot (FS)

Hiển thị toàn thân nhân vật, phù hợp khi muốn thể hiện nhiều nhân vật trong cùng khung hình.

Medium Shot (MS)

Kiểu góc máy phổ biến nhất — cân bằng giữa nhân vật và bối cảnh, giúp người xem vừa cảm nhận được hành động, vừa hiểu môi trường xung quanh.

Close-up Shot (CU)

Cận cảnh gương mặt để thể hiện cảm xúc, phản ứng hoặc điểm nhấn tâm lý — đặc biệt hiệu quả trong các phân đoạn cao trào.

Mỗi loại cảnh quay đều giúp tăng chiều sâu cho câu chuyện.
Ngoài ra, còn có các dạng dolly shot, cutaway shot, drone shot, tùy theo yêu cầu từng phân cảnh.

Thông thường, ekip sẽ quay toàn bộ các cảnh chính trước, sau đó chọn lựa trong hậu kỳ hoặc quay thêm nếu cần bổ sung.

Mẹo quay A-roll hiệu quả

Trong suốt quá trình sản xuất video, hãy ghi nhớ những điểm sau:

(Ảnh minh họa)

Xác định người ra quyết định chính

Thông thường, đạo diễn và đạo diễn hình ảnh (DP) sẽ cùng nhau đọc kịch bản và lập shot list hoặc storyboard. Hãy thống nhất ai là người có quyền quyết định cuối cùng ngay từ đầu để quy trình quay diễn ra suôn sẻ. Đừng quên mang bản shot list chi tiết đến phim trường. Một số đạo diễn thích quan sát diễn viên trực tiếp trên set rồi mới chọn góc máy phù hợp. Tuy nhiên, càng lên kế hoạch kỹ, bạn càng tiết kiệm thời gian và chi phí — vì thời gian quay chính là tiền bạc. Một bản shot list tốt không chỉ giúp ekip nắm rõ từng chi tiết A-roll cần quay, mà còn định hướng cả phần B-roll để tối ưu ngân sách.

Tìm nguồn cảm hứng

Dù là phim ngắn hay phim dài, mọi ý tưởng đều cần một điểm tựa cảm xúc thật. “Tôi luôn cố gắng kết nối ý tưởng của mình với điều gì đó chân thật trong cuộc sống. Khi cảm xúc ấy chạm được vào người xem, bạn biết rằng mình đã có một câu chuyện đáng kể,” – đạo diễn Jhosimar Vasquez chia sẻ. Điều cốt lõi là biết mình muốn khán giả cảm nhận điều gì — và A-roll chính là phương tiện mạnh mẽ nhất để khơi dậy cảm xúc ấy.

Có chủ đích trong từng khung hình

Mỗi cảnh quay A-roll phải mang mục tiêu rõ ràng. Cảnh thiết lập (establishing shot) giúp người xem nhận ra sự thay đổi không gian, trong khi cận cảnh thoại lại nhấn mạnh tầm quan trọng của lời nói.

Nếu phân vân không biết chọn loại góc máy nào, hãy đặt mình vào vị trí nhân vật và cảm nhận xem đâu là lựa chọn tự nhiên nhất. Một lời khuyên vàng: Hãy quay dư hơn cần thiết. Trong hậu kỳ, có thêm lựa chọn vẫn tốt hơn là thiếu footage, nhất là khi bạn không thể quay lại cảnh đó.

Nghĩ về khán giả

Dù bạn làm phim ngắn hay phim dài, hãy luôn tự hỏi: Bộ phim này dành cho ai? Tôi muốn họ cảm nhận điều gì? Nếu hướng đến các liên hoan phim, hãy cân nhắc độ dài và thể loại để phù hợp tiêu chí. 

“Ngay cả phim nghệ thuật cũng có khán giả riêng. Điều quan trọng là mang hơi thở thật của đời sống vào kịch bản, để chạm được vào nhiều góc nhìn khác nhau,” – đạo diễn Helen Alexis Yonov nói.

Hãy biết cách cuốn hút

Không phải lúc nào phim cũng cần một câu chuyện tuyến tính. Đôi khi, trong micro-short film (phim ngắn cực ngắn), bạn có thể nghĩ khác đi. “Hãy tự hỏi điều gì khiến người xem muốn dừng lại để xem tác phẩm của bạn? Điều gì khiến họ tò mò?”
– Yonov chia sẻ. “Tìm thứ thật sự chạm đến bạn với tư cách một nhà làm phim — đó chính là nguồn năng lượng lớn nhất.”

Thổi hồn vào cảnh quay của bạn

Khi đã có toàn bộ footage, đây là lúc biến chúng thành một câu chuyện liền mạch và đầy sức sống. Bắt đầu bằng việc học những nguyên lý dựng phim cơ bản, rồi đưa A-roll và B-roll của bạn vào Adobe Premiere Pro để cắt dựng thành một video liền mạch, hấp dẫn. Bạn có thể thêm voiceover, nhạc nền, hoặc hiệu ứng âm thanh để nâng cảm xúc lên một bậc.

Khi phần dựng hoàn tất, hãy dùng Adobe After Effects để thêm motion graphics và hiệu ứng thị giác điện ảnh. Thử nghiệm nhiều kỹ thuật khác nhau để đưa thước phim của bạn lên một tầm cao mới.

Người đóng góp: Jay Holben, Jhosimar Vasquez, Helen Alexis Yonov

Dịch bởi: Xuân Tiên Production